Dieta dla osób z refluksem jak jeść by uniknąć dolegliwości?

Refluks żołądkowo-przełykowy to schorzenie wymagające szczególnej diety, opartej na produktach łatwostrawnych, chudych białkach oraz gotowanych warzywach, z wykluczeniem tłustych i kwaśnych potraw, jak również dbałości o częstotliwość i sposób spożywania posiłków[1][2][5][9]. Aby uniknąć dolegliwości, niezbędne jest konsekwentne przestrzeganie odpowiednich zasad żywieniowych i modyfikacja codziennych nawyków.

Dieta dla osób z refluksem – kluczowe zasady

Podstawą diety refluksowej jest wybór produktów, które nie podrażniają przełyku i nie nasilają wydzielania kwasu żołądkowego. Zaleca się spożywać chude mięsa i ryby, lekkie wędliny, jaja, chudy nabiał (jogurty, kefiry, twarogi) oraz jasne pieczywo i produkty zbożowe w umiarkowanej ilości[1][2][5][6]. Bezpieczne są warzywa gotowane, takie jak marchew, brokuły, cukinia, dynia, kalafior, a także mało kwaśne owoce, m.in. banany, gruszki, brzoskwinie, mango[1][2][6].

Należy unikać tłustych mięs, wędlin, potraw smażonych, ostrych przypraw, warzyw jak cebula i czosnek, a także pomidorów, octu oraz cytryn[1][3][6]. Warzywa w postaci surowej mogą nasilać objawy przez wyższą zawartość błonnika – gotowanie ułatwia ich trawienie i ogranicza ryzyko zarzucania treści żołądkowej do przełyku[1][2][8].

Dieta powinna być oparta na 4-6 małych posiłkach dziennie, spożywanych w odstępach co 2-3 godziny. Ostatni posiłek należy zjeść 3-4 godziny przed snem[9]. Kluczowe jest także jedzenie w pozycji siedzącej i unikanie leżenia czy schylania tuż po posiłku, aby zmniejszyć ciśnienie w obrębie żołądka i przełyku[7][9].

Dobór produktów – co jeść, czego unikać?

W dieta refluksowa najważniejsze jest wybieranie źródeł chudego białka – sprawdzają się indyk, łosoś, chudy twaróg podawane w kontrolowanych ilościach (np. indyk 100g, łosoś 60g, twaróg 50-120g)[2][3]. Z warzyw najkorzystniej wybierać brokuły (100g), cukinię (80g), a także gotowane marchew i kalafior[2][3]. Węglowodany warto czerpać z kaszy, makaronów pełnoziarnistych (50g), chleba (70g), pilnując umiaru w ilości porcji[2].

W diecie wyraźnie należy ograniczyć tłuszcze pochodzące z czerwonego mięsa oraz tłustych wędlin, które opóźniają opróżnianie żołądka i mogą nasilać objawy, podobnie jak napoje gazowane, kawa, alkohol czy nadmiar błonnika z surowych warzyw[1][2][6][7].

Bezpieczne napoje to woda niegazowana oraz słabe herbaty, a jako dodatki w niewielkich ilościach można stosować imbir czy kminek, które nie wykazują działania drażniącego błonę śluzową przełyku[2][3].

Najważniejsze mechanizmy dietetyczne i modyfikacje stylu życia

Refluks żołądkowo-przełykowy ulega nasileniu pod wpływem produktów bogatych w tłuszcze i błonnik oraz substancji pobudzających wydzielanie kwasu żołądkowego (ostre przyprawy, kwaśne warzywa i owoce)[1][3][8]. Odpowiednie poddanie warzyw obróbce cieplnej skutecznie redukuje ilość błonnika nierozpuszczalnego i czyni je bardziej przyjaznymi dla układu trawiennego[8].

Masa ciała ma bezpośredni związek z nasileniem objawów refluksu – nadwaga powoduje wzrost ciśnienia w obrębie jamy brzusznej, ułatwiając zarzucanie treści żołądkowej do przełyku[7]. Pozycja ciała po posiłku jest kluczowa – niezalecane jest leżenie i schylanie się, gdyż nasila to zarzucanie kwasu żołądkowego do przełyku[7][9]. Zaleca się także spanie z uniesionym wezgłowiem łóżka.

Aby procesy trawienne przebiegały sprawnie, należy unikać dużych objętościowo posiłków i pozostawić żołądkowi co najmniej 4 godziny na opróżnienie przed snem[9].

Porcje i częstotliwość spożycia w praktyce

Zalecana liczba posiłków to od 4 do maksymalnie 6 dziennie, przy spożywaniu ich regularnie co 2-3 godziny[9]. Przykładowe wielkości porcji obejmują awokado 70g, jogurt 20-40g, ser twarogowy 50-120g, ogórek 60-90g, brokuły 100g, indyk 100g, makaron 50g, łosoś 60g[2]. Jadłospis powinien składać się z dań o prostym składzie, bez dodatku produktów potencjalnie drażniących – głównie bazujących na gotowanym białku i warzywach[2][4][5].

Aby nie dopuścić do nadmiernego przepełnienia żołądka i ograniczyć ciśnienie w obrębie brzucha, zaleca się także pić niewielkie ilości płynów naraz oraz nie przyjmować pozycji leżącej po jedzeniu[7][9]. Ostatni posiłek należy spożyć nie później niż 3-4 godziny przed snem, co znacząco zmniejsza ryzyko nocnych epizodów refluksu[9].

Podsumowanie: Jak jeść, by uniknąć dolegliwości refluksowych?

Kluczowe znaczenie ma eliminacja tłustych, ostrych, kwaśnych produktów oraz wybór potraw lekkostrawnych, bogatych w chude białko i gotowane warzywa[1][2][5][6][9]. Posiłki powinny być małe, spożywane regularnie, a ostatni na co najmniej 3-4 godziny przed snem[9]. Pozostaje także dbałość o prawidłową masę ciała, unikanie nadmiernego przejadania się oraz stosowanie się do zasad spożycia w pozycji siedzącej i unikania gwałtownych ruchów po jedzeniu[7][9].

Stosowanie powyższych zaleceń dietetycznych i modyfikacja stylu życia skutecznie minimalizują ryzyko pojawienia się objawów i poprawiają komfort życia osób zmagających się z refluksem żołądkowo-przełykowym[1][2][5][6][7][9].

Źródła:

1. https://apteline.pl/artykuly/refluks-dieta-ziola-zalecenia-jaka-dieta-przy-refluksie
2. https://www.ja-dietetyk.pl/blog/zdrowie/refluks/
3. https://www.refluksodkuchni.pl/category/obiad/
4. https://przychodniaojcapio.pl/jadlospis-dla-osob-z-refluksem/
5. https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/70596,dieta-w-chorobie-refluksowej
6. https://dietetykanienazarty.pl/b/dieta-w-refluksie-zalecenia-i-darmowy-jadlospis/
7. https://diety.nfz.gov.pl/porady/dieta-w-chorobie/dieta-pomaga-w-chorobie-refluksowej-przelyku
8. https://anna-regula.pl/dieta-w-refluksie/
9. https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/choroba-refluksowa-przelyku-zalecenia-i-jadlospis/